Woorden

rouw, rauw, ruw: begraafplaats Punta Arenas, Chili

Rauw, rouw en ruw

Rouw voelt rauw. Die twee woorden klinken hetzelfde en roepen een vergelijkbaar gevoel op. Zijn ze ook verwant, en hoe zit het met ruw? Zou rauw een ruwe versie van ruw zijn? Zoals je in de spreektaal douwen kunt zeggen terwijl je duwen zou schrijven? Dat zou me niet verbaasd hebben, maar het blijkt anders …

Rauw, rouw en ruw Lees verder »

escaleren

Escaleren: opschalen op de ladder

Escaleren betekent ‘steeds ernstiger worden’, ‘verergeren’, ‘uit de hand lopen’. Het heeft een verrassende en moderne herkomst, ook al zit het Latijnse woord scalae ‘ladder, trap’ erin. We hebben escaleren en escalatie te danken aan … de roltrap! Hoe zit dat precies? Ik parafraseer het Etymologisch Woordenboek van het Nederlands, dat je in de Etymologiebank gratis …

Escaleren: opschalen op de ladder Lees verder »

gnocchi

Gnocchi, hummus, quinoa: uitspraak en spelling van moeilijke gerechten

Advocado en tekielja. Broesjetta en een latte matsjato. Het is ook niet makkelijk, alle fijne kneepjes van het Spaans, het Italiaans en andere talen doorgronden. Hoe spreek je zulke woorden goed uit, en wanneer ‘mag’ een vernederlandste uitspraak? Wat wel en niet ‘juist’ is, ligt niet helemaal vast. Ga maar uit van mijn ‘subjectieve autoriteit’: …

Gnocchi, hummus, quinoa: uitspraak en spelling van moeilijke gerechten Lees verder »

het woord lul

Alles over het woord ‘lul’

Lul, lullig, lullen. Heel positief klinkt dat allemaal niet. Maar wat heeft praten met het mannelijk lid te maken? En hoe erg is het eigenlijk als iemand je een lul noemt? Hier het hele ‘lulverhaal’: de herkomst van het woord lul, de betekenissen, en alle woorden en uitdrukkingen die ermee gevormd zijn. Snel naar: betekenis …

Alles over het woord ‘lul’ Lees verder »

Het woord 'kut' op een Zweedse caravan.

Alles over het woord ‘kut’

Het woord kut is een van de veelzijdigste woorden van het Nederlands. ‘Kut! Heeft die kut weer aan dat kutding zitten kutten? Nu is het nog kutter!’ Er is geen vrouwelijk geslachtsdeel bij geweest en toch staat er vijf keer kut op een kluitje. Als uitroep, als scheldwoord voor een vrouw, in een samenstelling, als werkwoord en …

Alles over het woord ‘kut’ Lees verder »

Pieter Omtzigt

Eigenstandig, een politiek modewoord

Eigenstandig of zelfstandig, wat kun je beter gebruiken? Het antwoord is simpel: zelfstandig. Dat is het algemeen gebruikelijke woord. Maar waarom grijpen politici dan toch graag naar dat Duits aandoende eigenstandig? “Ik wil ervoor waken dat Nederland eigenstandig onderzoek moet doen.” “Dat Europa een eigenstandig antwoord verzint …” “De banken hebben ook eigenstandig beleid.” “… …

Eigenstandig, een politiek modewoord Lees verder »

begraafplaats

Wat betekent ‘gecondoleerd’?

‘Gecondoleerd’ zeg je tegen iemand die onlangs een dierbare is verloren. Het is een vaste formule. Letterlijk spreek je uit dat je met iemand ‘meelijdt’. Een alternatief dat dicht bij de oorspronkelijke betekenis van het woord komt, is ‘Mijn medeleven’. Waar komt gecondoleerd vandaan? Het is het voltooid deelwoord van condoleren, dat in woordenboeken altijd …

Wat betekent ‘gecondoleerd’? Lees verder »

Acteren is voor acteurs

Acteren is voor acteurs

“We acteren op de meest actuele situatie.” Heel wat bestuurders en managers kun je zoiets horen zeggen. Blijkbaar kun je ergens op acteren, en dan bedoelen ze geen toneel of filmset. Maar acteren op is een luie vertaling uit het Engels, oftewel een anglicisme. Gelukkig zijn er prima alternatieven. Ere wie ere toekomt: Teunis Bunt …

Acteren is voor acteurs Lees verder »

Scroll naar top