Woorden

Pieter Omtzigt

Eigenstandig, een politiek modewoord

Eigenstandig of zelfstandig, wat kun je beter gebruiken? Het antwoord is simpel: zelfstandig. Dat is het algemeen gebruikelijke woord. Maar waarom grijpen politici dan toch graag naar dat Duits aandoende eigenstandig? “Ik wil ervoor waken dat Nederland eigenstandig onderzoek moet doen.” “Dat Europa een eigenstandig antwoord verzint …” “De banken hebben ook eigenstandig beleid.” “… …

Eigenstandig, een politiek modewoord Lees verder »

begraafplaats

Wat betekent ‘gecondoleerd’?

‘Gecondoleerd’ zeg je tegen iemand die onlangs een dierbare is verloren. Het is een vaste formule. Letterlijk spreek je uit dat je met iemand ‘meelijdt’. Een alternatief dat dicht bij de oorspronkelijke betekenis van het woord komt, is ‘Mijn medeleven’. Waar komt gecondoleerd vandaan? Het is het voltooid deelwoord van condoleren, dat in woordenboeken altijd …

Wat betekent ‘gecondoleerd’? Lees verder »

Acteren is voor acteurs

Acteren is voor acteurs

“We acteren op de meest actuele situatie.” Heel wat bestuurders en managers kun je zoiets horen zeggen. Blijkbaar kun je ergens op acteren, en dan bedoelen ze geen toneel of filmset. Maar acteren op is een luie vertaling uit het Engels, oftewel een anglicisme. Gelukkig zijn er prima alternatieven. Ere wie ere toekomt: Teunis Bunt …

Acteren is voor acteurs Lees verder »

quarantaine

Quarantaine: 40 dagen opgesloten

Wie het coronavirus (misschien) heeft, moet in isolatie of quarantaine. Wat is het verschil en waar komt het woord quarantaine vandaan? Une quarantaine betekent letterlijk ‘een veertigtal’ in het Frans, zoals une dizaine ‘een tiental, een stuk of tien’ is en we ons dozijn aan douzaine (’twaalftal’) te danken hebben. Het Franse begrip had van quarante …

Quarantaine: 40 dagen opgesloten Lees verder »

fnuiken

Fnuiken en gnuiven

Fnuiken: het enige Nederlandse woord met fn-. Ook met gn- zijn er weinig. Hoe kan dat en hoe komen we aan die woorden? Laat ik met fnuiken beginnen. Dat zal niet iedereen kennen, want het wordt weinig meer gebruikt. Het betekent zoiets als ‘beknotten’, ‘inperken’ of ‘beëindigen’; je kunt bijvoorbeeld je ambities of je plannen …

Fnuiken en gnuiven Lees verder »

hoe spreek je paprika uit?

Hoe spreek je paprika uit?

Hoe spreek je het woord paprika uit: als ‘pappriekaa’ of als ‘paapriekaa’? Kort antwoord: de lange a is gebruikelijker en logischer. Als je paprika in lettergrepen verdeelt, pa-pri-ka, zie je dat de eerste een open lettergreep is. In een open lettergreep klinkt de klinker gewoonlijk lang: ‘paa’, niet ‘pah’. We spreken Afrika ook uit als …

Hoe spreek je paprika uit? Lees verder »

Tax of taks?

Tax of taks?

Schrijf je tax of taks? Kort antwoord: alle woorden met taks (‘belasting, heffing’) zijn in het Nederlands met ks. De x zit onder meer in taxeren, taxfree en taxi. Bankentaks, CO2-taks, ecotaks, suikertaks, vlaktaks, vleestaks, vliegtaks: zowel in Nederland als in België zijn samenstellingen met taks populair in de politiek en de media, omdat ze zo …

Tax of taks? Lees verder »

Scroll naar top