Hoe spreek je Gorinchem uit?

Gorinchem spreek je uit als ‘Gorkum’.

De spelling van de naam Gorinchem klopt niet met de uitspraak. Dat komt doordat de officiële naam altijd een heel oude vorm heeft gehouden, terwijl mensen al eeuwen ‘Gorkum’ zeggen. 

De stad was ooit hem/heem (‘huis’ of ‘thuis’) van iemand die Gorinc heette, is de gedachte. Dus: Gorinc-hem (vandaar ook dat de ch niet als een g-klank klinkt). In een document uit 1282 staat de stadsnaam Gorinchem. Die naam sleet in de volksmond af tot ‘Gorikem’ en al rond 1500 klonk het als Gorkum. (Een bekend verhaal uit 1572 gaat over de Martelaren van Gorcum.)

‘Gorrekum’

Dat je de -in- uit Gorinchem toch een beetje terug lijkt te horen in Gorkum (als je geen Gooise r gebruikt), komt door de svarabhaktivocaal. Dat is de sjwa (stomme e) die wel vaker na een r of een l in een woord te horen is: ‘kerrek’, ‘mellek’, ‘wollek’ in plaats van kerk, melk, wolk. Daardoor klinkt Gorkum een beetje als ‘Gorrekum’.

Gorinchemmer, Gorkumer

En dan is er nog iets eigenaardigs aan de hand met de inwonernaam. In Gorinchemmer wordt de m verdubbeld, net als in Hilversummer: we doen alsof die laatste lettergreep van de plaatsnaam een ‘nevenklemtoon’ heeft. In Gorcumer of Gorkumer staat maar één m, net als in Bussumer. In die vorm van de naam heeft de laatste lettergreep geen klemtoon. Formeel dan. Lees er meer over bij Onze Taal.

Deel op facebook
Deel op twitter
Deel op linkedin
Deel op whatsapp

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Scroll naar top

Meer weten over het Nederlands?

Wouter van WingerdenAbonneer je op de nieuwsbrief van Doet iets met taal. Zes keer per jaar leerzame en opvallende artikelen over taal van mij en anderen. Gratis, en uitschrijven kan natuurlijk op elk moment.

Welkom! Wouter van Wingerden

Wouter van Wingerden doet iets met taal draait op SYS PlatformSYS Platform - Websites voor coaches